Informator baner

Informacje

Informator baner

Informacje

Informacje

Informacje ogólne o porcie

Port naczyniowy jest trwałym dostępem dożylnym implantowanym pacjentom, u których istnieje potrzeba długotrwałej terapii dożylnej, np. chemioterapii. Port wszczepiany jest najczęściej w okolicy podobojczykowej, a cewnik wprowadzony do żyły szyjnej lub podobojczykowej.

Wszystkie elementu portu umieszczone są pod skórą, żadna część nie ma styczności ze środowiskiem zewnętrznym. Zmniejsza to ryzyko zakażenia szerzącego się wzdłuż cewnika, co bywa dużym problemem w przypadku tradycyjnych metod dostępu zarówno do żył centralnych, jak i obwodowych. Przede wszystkim jednak wszczepiony port umożliwia pacjentowi prowadzenie normalnego życia, nie stwarza żadnych ograniczeń w jego aktywności czy zabiegach higienicznych.

Port dostępu składa się z dwóch podstawowych elementów:

Zastosowanie portu dożylnego

Każdego roku wielu pacjentom implantuje się porty. U części z nich port pozostanie zaimplantowany na kilka miesięcy, u innych okres ten będzie dłuższy. Okres stosowania Twojego portu będzie uzależniony od czasu trwania leczenia. Twój lekarz podejmie decyzję o zaimplantowaniu dożylnego portu w celu wyeliminowania wielokrotnego wstrzykiwania lub infuzji leków do żył obwodowych. Dzięki temu proces leczenia będzie łatwiejszy. Częste i długotrwałe wlewy do żył obwodowych (na przykład w leczeniu chemioterapeutykami) mogą prowadzić do bolesnego uszkodzenia żyły. Dzięki portom można ochronić żyły obwodowe i sprawić, że infuzja będzie bardziej komfortowa.

Dożylny port dostępu posiada wiele różnego rodzaju zalet:

Wszczepienie portu jest zabiegiem wykonywanym w znieczuleniu miejscowym, w warunkach sali operacyjnej. Pacjent leży na plecach w pozycji Trendelenburga ( stół operacyjny jest przechylony 10÷15° w kierunku głowy ), z głową skierowaną w stronę przeciwną do wkłucia, z powodu przykrycia twarzy serwetami, przez cewnik donosowy podawany jest tlen.

Pierwszym etapem jest uzyskanie dostępu do żyły centralnej i wprowadzenie do niej cewnika. Następnie w okolicy podobojczykowej, w miejscu względnie bogatym w tkankę podskórną wykonuje się pomiędzy skórą a powięzią mięśni ściany klatki piersiowej „kieszeń na komorę port”. Kolejnym etapem jest przeprowadzenie, przy użyciu tunelizatora, cewnika od miejsca wkłucia do przygotowanego miejsca wszczepienia portu i połączenie całości układu. Po sprawdzeniu prawidłowego funkcjonowania portu podajemy do niego „korek heparynowy” (sól fizjologiczna z dodatkiem heparyny). Na skórę zakładamy szwy; całość przykrywamy opatrunkiem. Po zabiegu konieczne jest wykonanie kontrolnego zdjęcia rtg klp, w celu uwidocznienia końca cewnika i wykluczenia powikłań.

Igła do portu

Do nakłuwania portu używane są igły o specjalnym, atraumatycznym szlifie łyżeczkowym. Specjalnie zaprojektowany kształt skosu igły pozwala na łatwe przekłucie silikonowej membrany portu jednocześnie nie dopuszczając do wykłuwania otworu oraz wspomagając zamknięcie membrany po wycofaniu igły.

Rodzaj igły używanej do wkłuwania się do portu ma decydujący wpływ na jego żywotność. Czynnikami decydującymi są średnica igły i kształt jej ostrza. Stosowanie niewłaściwych igieł prowadzi do uszkodzenia membrany i konieczności usunięcia portu.

Do nakłuwania portu nie wolno używać igieł iniekcyjnych.

Implantacja portu

Zamieszczone poniżej opisy mają jedynie charakter informacyjny. O szczegółowe informacje zapytaj swojego lekarza.

W jaki sposób port zostanie zaimplantowany?

Procedura implantacji trwa około 30 minut i wykonywana jest na sali operacyjnej w znieczuleniu miejscowym (w przypadku dzieci w znieczuleniu ogólnym). Lekarz nakłuwa żyłę w celu wprowadzenia cewnika oraz wykonuje nacięcie na skórze w celu wytworzenia kieszeni podskórnej, w której umieszczona zostanie komora portu. Po sprawdzeniu prawidłowego funkcjonowania układu, komora portu przyszywana jest do powięzi mięśni na ścianie klatki piersiowej, a skóra zaszywana. Następnie na miejsce implantacji portu zakłada się opatrunek, który zabezpiecza nacięcie na skórze. Jeśli procedura wymaga podania leku bezpośrednio po zakończeniu implantacji, wówczas lekarz może po zabiegu pozostawić igłę w komorze portu.

Przed implantacją

Jeśli uprawiasz takie sporty jak tenis lub squash, jesteś czynnym członkiem klubu strzeleckiego lub uprawiasz sporty kontaktowe, powinieneś powiedzieć o tym lekarzowi przed implantacją. Posiadając taką informację lekarz będzie mógł dobrać właściwy port oraz stosowne miejsce implantacji aby nie ograniczać Twojej aktywności. Na tydzień przed zabiegiem lekarz może poprosić Cię o wykonanie badania krwi. W razie jakichkolwiek pytań zwróć się z nimi do lekarza lub pielęgniarki.

Dzień implantacji

O ile jest to możliwe port implantowany będzie w znieczuleniu miejscowym w szpitalu. Procedura ta może się jednak różnić w zależności od szpitala i powinna być przed zabiegiem omówiona z lekarzem lub pielęgniarką. Przed opuszczeniem szpitala wykonane zostanie zdjęcie RTG klatki piersiowej w celu potwierdzenia właściwego umieszczenia cewnika. Bezpośrednio po zabiegu nie zaleca się prowadzenia pojazdów mechanicznych, w związku z czym proponujemy, aby opuszczając szpital ktoś Ci towarzyszył.

Po implantacji

Całkowity powrót do zdrowia trwa zwykle tylko kilka dni, a port można wykorzystywać bezpośrednio po zakończeniu zabiegu implantacji. Port może być widoczny jako niewielkie, mniej lub bardziej widoczne i wyczuwalne zgrubienie pod skórą, które można łatwo wyczuć palcami. Jeśli Twoja terapia wymaga infuzji, wówczas do portu zostanie wprowadzona specjalna igła, a miejsce wprowadzenia igły zostanie zabezpieczone sterylnym opatrunkiem. Nie ma konieczności codziennej wymiany tej igły, a zalecany maksymalny okres korzystania z niej to 7 dni (chyba że, lekarz zadecyduje inaczej). Jeżeli przez dożylny port nie są prowadzone regularne wlewy, zalecamy płukać go raz na 4 tygodnie (chyba że lekarz zadecyduje inaczej). W ten sposób możliwe będzie zapewnienie sprawności portu przez maksymalnie długi czas. Port nie będzie stanowił dla Ciebie ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności. Po zagojeniu się niewielkiej blizny możesz się kąpać, brać prysznic, biegać… (o szczególne ograniczenia zapytaj swojego lekarza). Po wyjściu ze szpitala powinieneś mieć zawsze przy sobie kartę pacjenta, na której znajdują się wszystkie potrzebne informacje, a wszelkie czynności związane z użytkowaniem portu powinny być odnotowywane w historii używania Twojego portu załączonej na końcu tego poradnika.

Potencjalne komplikacje

Po implantacji możesz odczuwać niewielki ból, który powinien ustąpić po podaniu leków przeciwbólowych. Kilka dni po zabiegu ból ustąpi całkowicie, a samo posiadanie portu nie wiąże się z żadnymi dolegliwościami bólowymi. U większości pacjentów procedura implantacji portu przebiega bez powikłań. O możliwych komplikacjach poinformuje Cię Twój lekarz. Jeśli po implantacji portu odczuwasz ból, duszność, arytmię, ograniczenie ruchomości kończyny lub inną dolegliwość poinformuj o tym natychmiast lekarza lub pielęgniarkę.

Użytkowanie i pielęgnacja portu

Aby podać przepisany Ci lek, pielęgniarka nakłuje port, wykorzystując do tego celu specjalną igłę (użycie zwykłej igły iniekcyjnej spowoduje uszkodzenie membrany i konieczne będzie  usunięcie portu).

Pielęgniarka sprawdzi funkcjonalność i drożność portu poprzez pobranie krwi (tzw. refluksu) i przepłukanie portu roztworem soli fizjologicznej. Wkłucie igły jest zwykle bezbolesne, niemniej jednak w celu znieczulenia miejsca wkłucia można zastosować miejscowo kremy znieczulające. Pielęgniarka powie Ci kiedy można zastosować taki krem.

Ponieważ skóra nad komorą portu narażona jest na częsty kontakt ze środkami dezynfekcyjnymi oraz powtarzane nakłucia, należy szczególnie dbać o skórę nad komorą portu – unikać napięcia, stosować kremy natłuszczające i odżywcze. Ze względu na ryzyko przerwania cewnika, należy zwracać uwagę, aby przez miejsca, w którym cewnik przechodzi nad obojczykiem, nie uciskać pasami bezpieczeństwa, paskiem od torby lub plecaka, ramiączkiem od stanika etc. Jeżeli przez dłuższy czas port nie będzie używany, należy raz na miesiąc, przepłukać port solą fizjologiczną.